Đèn Chiếu Sáng Khẩn Cấp: Thiết Bị An Toàn Bắt Buộc Cho Mọi Công Trình
Đèn chiếu sáng khẩn cấp (hay còn gọi là đèn sự cố, đèn sạc khẩn cấp) là loại đèn được thiết kế để tự động bật sáng khi có sự cố mất điện đột ngột. Mục đích chính của chúng là cung cấp đủ ánh sáng để mọi người có thể nhìn thấy và di chuyển một cách an toàn đến lối thoát hiểm, đặc biệt là trong các tình huống khẩn cấp như hỏa hoạn, động đất.
Theo quy định PCCC tại Việt Nam, đây là thiết bị bắt buộc phải có trong hầu hết các công trình công cộng, nhà xưởng, và các tòa nhà cao tầng.
Nguyên Lý Hoạt Động
Cấu tạo của đèn rất đơn giản nhưng hiệu quả:
- Khi có điện: Đèn sử dụng nguồn điện trực tiếp để sạc cho bộ pin/acquy bên trong và không phát sáng (đối với loại không duy trì).
- Khi mất điện: Một mạch điện tử thông minh sẽ cảm biến được sự cố mất nguồn AC. Ngay lập tức, nó sẽ tự động chuyển sang sử dụng nguồn điện từ pin/acquy đã được sạc đầy để phát sáng.
- Khi có điện trở lại: Đèn sẽ tự động tắt và quay về chế độ sạc pin.
Phân Loại Đèn Chiếu Sáng Khẩn Cấp
Trên thị trường có hai loại chính với chức năng khác nhau:
1. Đèn Chiếu Sáng Sự Cố (Emergency Lights)
- Mục đích: Cung cấp ánh sáng để soi sáng lối đi.
- Đặc điểm: Thường có thiết kế gồm một thân đèn chứa pin và 2 bóng đèn có thể xoay chỉnh hướng (quen gọi là đèn “mắt ếch” hay “mắt mèo”). Ánh sáng thường là màu trắng.
- Vị trí lắp đặt: Lắp đặt trên tường cao hoặc trần nhà dọc theo hành lang, cầu thang bộ, các góc cua, và những khu vực rộng lớn không có ánh sáng tự nhiên.
2. Đèn Chỉ Dẫn Thoát Nạn (Đèn Exit)
- Mục đích: Chỉ hướng lối thoát hiểm gần nhất.
- Đặc điểm: Là một hộp đèn với các chữ “LỐI RA”, “EXIT”, hoặc các biểu tượng hình người chạy màu xanh lá cây, giúp mọi người dễ dàng nhận biết hướng thoát nạn ngay cả trong điều kiện hoảng loạn.
- Vị trí lắp đặt: Lắp đặt phía trên các cửa ra vào thoát hiểm, cửa dẫn ra cầu thang bộ, hoặc tại các điểm giao cắt của hành lang để chỉ hướng.
Các Thông Số Kỹ Thuật Quan Trọng Cần Biết
- Thời gian hoạt động: Là thời gian đèn có thể sáng liên tục sau khi mất điện. Theo tiêu chuẩn PCCC, thời gian này phải tối thiểu là 90 phút (1.5 giờ) hoặc 120 phút (2 giờ).
- Loại bóng đèn: Hiện nay 100% các loại đèn mới đều sử dụng bóng LED vì ưu điểm tiết kiệm điện, độ sáng cao, tuổi thọ dài và ít tỏa nhiệt.
- Pin sạc (Battery): Thường là pin khô, không cần bảo trì, có chế độ tự ngắt khi sạc đầy để tránh chai pin.
- Chế độ hoạt động:
- Không duy trì (Non-maintained): Chỉ sáng khi mất điện (phổ biến cho đèn sự cố “mắt ếch”).
- Duy trì (Maintained): Luôn sáng kể cả khi có điện và khi mất điện (phổ biến cho đèn Exit).
Quy Định và Vị Trí Lắp Đặt Theo Tiêu Chuẩn PCCC
- Yêu cầu pháp lý: Đèn chiếu sáng khẩn cấp phải có tem kiểm định của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH mới được phép lắp đặt và nghiệm thu cho công trình.
- Vị trí lắp đặt bắt buộc:
- Dọc theo các lối thoát nạn (hành lang, cầu thang bộ).
- Tại mỗi cửa thoát hiểm.
- Tại các nơi có sự thay đổi về độ cao sàn.
- Tại các điểm giao nhau của hành lang.
- Bên ngoài và trên đường đi đến lối ra cuối cùng.
- Gần các vị trí có hộp chữa cháy, tủ báo cháy trung tâm và các thiết bị PCCC khác.
